dinsdag 1 oktober 2013

Start nieuw seizoen Alpenweer


Kick-off nieuw seizoen 2013-2014

Daar zijn we weer beste mensen en wintersportvrienden. Ook dit seizoen zullen Michael en ik het Alpenweer in al haar facetten gaan belichten. Natuurlijk moeten we zo vroeg in oktober nou nog niet direct winterse hoogstandjes verwachten (die bewaren we lekker voor de periode vanaf half november tot april), neemt echter niet weg dat het ook in oktober al aardig kan "winteren", dit geldt met name naarmate de maand vordert. Deze pré-winterse fase gaan we onder andere gebruiken om de weersontwikkelingen te volgen en kijken we hoe de "Alpen" en het klimaat zich voorbereiden op de aanstaande winter. Daarnaast juist in deze aanloopfase ook mooi de gelegenheid benutten om wat dieper in te gaan op het Alpenweer en klimaat. Dit alles aangevuld met veel en actueel beeldmateriaal. Alvast veel leesplezier toegewenst.


Verse sneeuw  op de  top van de "Monte Cervino" (Matterhorn) gisterenmiddag

Operatie afkoeling in gang gezet
Rond deze tijd van het jaar begint het op de Pool en noordelijke breedtegraden al aardig af te koelen en de atmosfeer is drukdoende om de toenemende verschillen tussen de nog warme zuidelijke breedtegraden en de steeds koudere wordende lucht in het noorden te "compenseren". Met een vaak sterk kronkelende straalstroom wordt via de hoogteruggen (hogedrukgebieden) en hoogtetroggen (depressies) dit proces in gang gezet. Geheel afhankelijk van de positie van de sturende druksystemen krijgen wij vervolgens te maken met de nog zachte lucht vanaf de zuidelijke breedtegraden dan wel met de koude lucht vanuit het noorden. Hebben we geluk en zitten we net onder de vleugels van een hogedrukgebied dan kunnen we ook nog profiteren van de herfstzon en met aanvoer vanaf het zuiden zijn dan vooral begin oktober nog zomerse temperaturen mogelijk. Overigens staat hogedruk in de herfst niet altijd garant voor zon. Door afkoeling in de onderste lagen van de  atmosfeer ontstaat mist (Hochnebel) en lage bewolking die deels zeer hardnekkig kan worden en een bovengrens tot 2000 meter kan bereiken. In de bergen en dan met name hogerop staat hogedruk echter garant voor "Kaiserwetter".


Langzaam maar zeker gaat ook de Hochebel (mist) weer een belangrijke rol spelen.
Hochnebel Brauneck, Karwendel eergisteren

Italiaanse warmte en sneeuw
Afgelopen zaterdag steeg het kwik in delen van de Alpen tot 23 a 25° en met ondersteuning van een zwakke Südföhn steeg in Oberwallis het kwik in de dalen zelfs tot zomerse 27°. Hier in de thermometerhut werd het bijna 24°, let wel, dit is op 1020 meter hoogte. Deze zomerse temperaturen rond deze tijd van het jaar kunnen alleen bereikt worden wanneer alles "past".  Welnu dat deed het: uitgaande van een hoogtetrog (depressie) boven de oostelijke Atlantische Oceaan werd aan de voorzijde van dit systeem met een zuidelijke hoogtestroming sub-tropische lucht aangevoerd. Daarbij bouwde zich door de drukverschillen tussen de Alpennoordkant en zuidkant (5 hPa) een matige Föhnstroming op die een extra thermische push aan het geheel gaf. In het weekend naderde het koufront en gisteren werd in de westelijke en zuidelijke Alpen de warme lucht geleidelijk weer verdreven voor markant koelere lucht. Zo daalde gisteren van het zuiden en westen uit de nulgradengrens tot circa 2900 meter en de neerslag die met de fronten samenhing ging hoog Alpin met en meer in sneeuw over. Zo lag er bijvoorbeeld op één van de hoogst gelegen verharde Alpenpassen tussen noord Italië en het Duits talige zuid Tirol, de "Passo dello Stelvio"(2750m), gisteren een mooi wit tapijt van zo'n 10 tot 15cm. Zonder winterbanden, en de meesten hebben die er nog niet onder liggen, niet echt lekker rijden lijkt me.


Sneeuw gisteren op de Italiaanse Passo dello Stelvio (Stilfserjoch)

Verwachting
Overigens zal ook deze sneeuw weer verdwijnen, enkel op zon beschutte plaatsen kan de sneeuw die nu boven de 2200 a 2400 meter is gevallen overleven, elders is het het nog te warm dan wel heeft de zon nog teveel kracht. Kijken we naar de diverse weermodellen dan zien we dat de winter voorlopig nog geen intenties heeft om de Alpen op een vervroegd "Gastspiel" te trakteren. Op de weerkaarten van vandaag zien we twee sturende druksystemen die ons weer gaan bepalen. Boven de oostelijke Atlantische Oceaan ligt nog steeds een krachtige depressie welke door toedoen van een Scandinavisch hogedrukgebied zijn invloed op het west Europese continent en dus ook de Alpen verliest.

Gedurende deze week verplaats het sturende hogedrukgebied zijn zwaartepunt geleidelijk naar Oost Europa en gaat richting het weekend een alliantie aan met een opbouwend Azorenhoog. Gevolg van deze ontwikkelingen is dat de stroming in hoofdzaak een zuidelijke component gaat krijgen waarmee deze week de toevoer van opnieuw een portie sub-tropische lucht in de steigers wordt gezet.


ECMWF (EC12) kaart T850hPa: warme sub-tropische luchtmassa's stromen naar
noorden tussen de sturende druksystemen

De temperaturen zullen dus op alle hoogtes weer gaan stijgen en met eventuele föhn kan het opnieuw 20 tot 23° en lokaal nog wat warmer worden. Bij dit alles gaat in de bergen de zon weer overuren maken, in de dalen neemt echter de kans op hardnekkige Hochnebel ook weer toe en is het een heel stuk kouder. Bij heldere hemel kan het in de steeds langer wordende nachten tevens flink afkoelen met op menige plek, en dat geldt vooral voor de wat hoger gelegen dalen, nachtvorst.

Mogelijk dat tegen het weekend een opdringerige storing boven de Middellandse Zee voor een (tijdelijke) weersverslechtering zal zorgen. In hoeverre dit gaat lukken (en of) is nog onzeker, daarover later meer. Vrij zeker lijkt echter wel dat het weer ook op de langere termijn onder invloed van hogedruk zal blijven. Markant koudere lucht zal vooralsnog via het oosten van Europa en west Rusland naar het zuiden uitstromen zonder het Alpenweer te kunnen bereiken. Ook na het weekend blijft het naar alle waarschijnlijkheid onder invloed van verdere hogedrukimpulsen aan de zachte kant.

Ook de T850 hPa en T500 hPA ensemble leden van het
Amerikaanse model GFS laten nog geen winterse ontwikkelingen zien


Voorlopig dus nog geen winter en misschien is dat maar goed ook. Laten we nog even genieten van de laatste "zomerse" stuiptrekkingen en van de steeds mooiere herfstkleuren typerend voor "der Goldener Oktober".  Fijne dag en tot morgen.


©Johann Geers -  @Sneeuwhoogte.nl

 @Alpenweer Twitter


Johann Geers (Alpenweerman)
Termen (Oberwallis, Zwitserland)

Geen opmerkingen: