maandag 27 januari 2014

Alpen in strijdgewoel depressies

West Europa en de Alpen bevinden zich ook de komende dagen in het grensgebied van enerzijds koude continentale lucht die vanuit het oosten probeert op te dringen en anderzijds minder koude Atlantische lucht die vanaf het noordwesten wordt aangevoerd. Ook de komende dagen zal er aan deze situatie nog niet veel veranderen.

 Op uitgebreide schaal sneeuw


Voordat we met het Alpenweer verder gaan wil ik nog even kort terugkomen op het weer van gisteren en dan met name de orkaan winden die in de bergen huis hielden. Zo werd er gisteren in het weerstation op de Konkardiahütte (2850m) met hulp van "tunnel-effect" een pieksnelheid van maar liefst 254 km/h gemeten. Echter ook zonder dat de wind extra "gekanaliseerd" werd door de omliggende bergen ging het er ruig aan toe en werden er meerdere plaatsen windsnelheden van 170 tot 190 km gemeten. Ook overdag was het erg onstuimig in de bergen en pas later op de dag ging de wind er op nadering van een volgende storing geleidelijk weer uit. O ja, mijn weer-collega (Meteo-Oberwallis) heeft gisteren in de storm met temperaturen van min -12 graden de kapot gewaaide windmeter op het Rohrlihorn (2450m, Visperterminen) gerepareerd. Eenvoudig was dit niet en mogelijk heeft hij door het extreme weer zelfs wat bevriezingen aan zijn vingers opgelopen tijdens de montage. Afijn, was toch geen goed ski weer en in ieder geval hebben we daar nu weer wind !


Harde wind en verse sneeuw gisteren in het Kleinwalsertal (via Twitter Hans ter Braak)

Sneeuwfront
Geheel volgens ons Zwitsers weer spoorboekje bereikte gisteren in de middag en avond een volgende storing (occlusie) met bewolking en neerslag de Alpen. In de avond trok het front met neerslag Zwitserland in en tegen middernacht begon sneeuwde het tot in het westen van Oostenrijk. Opmerkelijk was daarbij de toch wel aardig intensieve neerslag die op het front zat. Zo viel er gisteren hier in Oberwallis in de latere avond en nacht in een vrij kort tijdbestek 20cm sneeuw en tot in het dal (650m) sneeuwde het en is het weer mooi sneeuw bedekt. Op dit moment is het hier bij mij droog en kan ik een sneeuwhoogte van bijna 30cm noteren. Niet gek !


Op veel plaatsen start de dag met lichte tot matige sneeuwval, actuele radarbeeld.
Alpen. Bron WetterOnline


Winters Leukerbad (Wallis) vanmorgen

In de nacht trok het front verder naar het oosten en op dit moment sneeuwt het op uitgebreide schaal  licht tot matig. De sneeuwvalgrens ligt meest tussen de 800 en 400 meter waarbij en zal in de loop van de dag overal weer wat zakken door het instromen van wat koudere lucht achter het wegtrekkende front.

Winters
Eergisteren meldden we al dat er tot maandag zo'n 30 tot 50cm aan Neuschnee zou gaan vallen en we mogen stellen dat dit ook gelukt is. Sterker nog, reeds gisteren kon men hier en daar al 40 tot 50cm optekenen. Niet gek wanneer we bedenken dat het meestal juist tegenvalt met de berekende neerslag of sneeuw. Inmiddels zijn ook onze "grootste sceptici" aardig stil geworden of hebben een positieve gedaante wisseling ondergaan. Wellicht ook als teken dat het toch allemaal niet zo slecht is (en was) als soms wordt gedacht of gevreesd werd. Inmiddels zien we binnen de reacties wel weer een toenemend aantal mensen die zich zorgen maken over een aanstaande zachtere fase in begeleiding van een opstekende Südföhn.


Werk aan de winkel in een fris besneeuwd Courchevel (1850m)

Het zal toch niet zo zijn dat volgende week al die mooie witte pracht weer gaat verdwijnen en de Alpennoordkant en het Sauerland en alles wat daar tussen ligt opnieuw moet gaan vrezen voor anti-winterse toestanden, groene skihellingen en eventueel een compleet water ballet door de warme "Afrikaanse" föhnwinden ?! Laten we eens gaan kijken wat de atmosfeer allemaal voor ons in petto heeft voor de korte en lange temijn.

Vandaag hebben we vooral nog te maken met de bewolking en sneeuwval van de wegtrekkende occlusie. Met een stevige wind gaat het in de loop van de dag vooral in de westelijk Alpen en het inner-alpine Wallis opklaren. In de nacht en morgen zou dit dan ook elders moeten gaan gebeuren. Het betere weer vinden we aan de Alpenzuidkant, hier is met een opkomende Nordföhn op de meeste plaatsen droog en kan de zon lekker meedoen. Ook de temperaturen liggen hier duidelijk hoger dan aan de Alpennoordkant.  A propos temperatuur, op 2000 meter pendelt het kwik tussen de - 9 en -6, op 3000 meter tussen de -17 en -15 en op de hoogste toppen vriest het 20 tot 24 graden. Het nulgradenniveau vinden we vandaag terug ergens tussen de 600 en 1000 meter en sneeuwen doet het vanaf circa 400 tot 600 meter (in de ochtend tijdelijk ook nog tot 800 a 1000 meter). Achter het front staat een harde wind die de noordwest hoek weer op zoekt. Gewoon lekker winters dus en met de harde wind in combinatie met de lage temperaturen geldt: warm aankleden.


Winters met sneeuwval vanmorgen ook in de Beierse Alpen, Reit im Winkl  (700m)

Trog Middellandse Zee - Afrika
De afgelopen dagen meldden we al dat de weermodellen een uitzakkend lagedrukgebied en bel koude lucht in de hoogte berekenen. Een daarmee samenhangende depressie trekt in de loop van de week via Frankrijk en de westelijke Middellandse Zee naar het noorden van Afrika. Vrijdag zien we het systeem met zijn kern boven het noorden van Algerije en Tunesië liggen. Vervolgens trekt het systeem dan weer langzaam in noordoostelijke richting verder. Vanaf dit moment, we praten dan over het het weekend en begin van de volgende week, gaan de weermodellen uit elkaar lopen en wordt de onzekerheid een stuk groter. Tot aan het weekend zitten ze echter op één lijn.

ECMWF: tegen het einde van de week wordt een depressie (trog) tot over noord
Afrika berekent. met zuid(oostelijke) winden wordt zachtere lucht aangevoerd

Later in de week zachter
Voor het weer in het westen van Europa en ook in de Alpen gaat dit scenario veranderingen met zich meebrengen. In eerste instantie merken we er nog niet veel van. Morgen dinsdag gaat het onverminderd winters verder. Het zou dan in het gehele Alpengebied droog moeten blijven en de zon is goed van de partij. Al met al prima wintersportweer en goed condities ! Woensdag gaan we al merken dat er een verandering op tilt is. Bewolking trekt vanuit het zuidwesten de zuidwestelijke en westelijke Franse Alpen binnen en geleidelijk breidt deze zich verder naar het oosten toe uit. Tegelijkertijd wordt het aan de Alpennoordkant föhnig. De föhnfase zal niet bijzonder veel omhanden hebben (vrij koude föhn) en met het verder trekken van het laag naar de omgeving van de Middellandse Zee (Tunesië) draait de stroming geleidelijk wat meer naar zuidoost. Doordat ook de drukverschillen tussen de noord en zuid kant van de Alpen weer afnemen zal de föhn in de loop van de donderdag en vrijdag (tijdelijk)weer gaan liggen.


Waarschijnlijk zal de Südföhn geen grote rol gaan spelen, vrijdag mogelijk opnieuw
opstekende föhn op nadering van een Atlantische storing

Ofschoon de onzekerheden vanaf dit moment (as weekend) gaan toenemen mogen we er toch van uitgaan dat de stroming nog wat verder gaat draaien en meer de oosthoek zal opzoeken. Normaal verwacht je dan koude continentale lucht maar omdat aan de oostzijde van het Afrikaanse laag zachtere lucht naar het noorden tot ver over oost Europa is uitgestroomd wordt het in eerste instantie juist wat zachter dan weer kouder. Met de start van de nieuwe week kan er dan weer koudere lucht worden aangetapt.

Opkomende Südstau -Retour d'Est
De andere kant van de medaille is een opkomende Südstau situatie doordat de zachtere maar vooral ook veel vochtigere luchtmassa's vanaf vrijdag toenemend tegen de zuidelijke Alpenhoofdkam worden uitgeperst. Opnieuw berekent het ECMWF extreme neerslaghoeveelheden langs de gehele Alpenzuidboog. Gisteren lag het zwaartepunt meer aan de oostkant, vandaag berekent het model de meeste neerslag juist naar het westen toe. Door de naar het oosten draaiende stroming krijgen we te maken met een zogenaamde "retour d'est" (sneeuw vanuit het oosten) die vooral aan de Italiaanse kant (Aosta, Piemont) erg veel sneeuw gaat produceren !


ECMWF zondag met een klassieke retour d'est situatie !

Pakken we nog even de neerslaghoeveelheden erbij die het ECMWF in de periode van vrijdag tot maandag in de Südstau berekent dan zien we neerslaghoeveelheden die gaan oplopen tot lokaal 150 a 180mm. Omgezet in sneeuw betekent dit in de bergen een lading van 100 tot 150cm. Overigens zien we deze trend ook al langzaam verschijnen in onze sneeuwverwachting prognoses (WRF model, zie hier ). Ten aanzien van de retour d'est moeten we nog wel even een slag om de arm houden, het is altijd weer een tricky situatie die vaak tot het laatste moment nog kan veranderen. Vooral de exacte positie van het Middellandse Zee laag gaat daarbij een cruciale rol spelen. De Südstau situatie met veel sneeuw langs de Alpenzuidboog wordt echter steeds zekerder.

De verdere ontwikkelingen vanaf  begin van de volgende week zijn zoals al eerder gezegd zeer onzeker. Het GFS gaat vanaf vrijdag op een wat andere tour verder. Volgens dit model zullen vanaf Atlantische Oceaan de depressies er weer inkomen. Na een tijdelijke föhnfase (zuidwest) wordt het van het noordwesten uit opnieuw onbestendig en ook aan de noordkant weer kouder. Het ECMWF simuleert meer een continentale invloed aan de zuidflank van een Russisch hoog waarmee dan ook geleidelijk weer wat koudere en drogere lucht wordt aangevoerd.


De ensembels van het GFS (temp op 1500 meter hoogte) laten voorlopig geen door
grijpende verzachting zien.

Later in de week zou de stroming dan ook hier de zuidwesthoek gaan opzoeken op nadering van een Atlantische depressie en door het naar het zuidoosten weg trekkende Rusland hoog. De ensembles, de 50 verschillende berekeningen, voor de Alpen moeten nog binnenkomen dus op dit moment helpen die ons ook niet verder. Misschien is het ook wel beter om de langere termijn maar even te laten voor wat het is, gewoonweg teveel onzekerheid !

Duitse Middelgebergtes, Sauerland en Ardennen
De storingen met neerslag die in de hogere delen meest als sneeuw vielen hebben ervoor gezorgd dat de wintersportmogelijkheden zich hier overal sterk verbeterd hebben. Deels is er 20 tot 35cm aan verse sneeuw bijgevallen en in het Sauerland kon men ook weer gebruik maken van de kunstsneeuw productie. Inmiddels zijn in de Skiliftkarusell op de Winterberg 16 van de 26 liften in gebruik genomen en zijn de sneeuwcondities gewoon goed.

Winterse Winterberg

Ook in de Ardennen is in het weekend sneeuw van betekenis gevalle met lokaal op de hogere toppen 15 tot 30cm aan sneeuw.  Vandaag vallen er overal winterse buien en ook de komende dagen blijft het winters. De temperaturen gaan geleidelijk weer naar beneden. Vrijdag kan van het zuidoosten dan overal weer zachtere lucht gaan binnenstromen. In hoeverre dit daadwerkelijk gaat lukken is nog even afwachten


Sneeuw gisteren in de Ardennen (foto Mathias Deleye via FB)

Mocht u nog dichter bij huis de winter zoeken dan vindt u deze in het noord oosten van het land. In Groningen ligt een mooi pak sneeuw en met de felle opklaringen die op dit moment overtrekken levert dit heel fraaie plaatjes op (foto Stephan van Loon via Twitter)


Winters landschap vanmorgen in Groningen
Vandaag vallen er overal winterse buien en ook de komende dagen blijft het winters. De temperaturen gaan geleidelijk weer naar beneden. Vrijdag kan van het zuidoosten dan overal weer zachtere lucht gaan binnenstromen. In hoeverre dit daadwerkelijk gaat lukken is nog even afwachten.

Tot zover voor nu en hoogtijd om buiten sneeuw te gaan ruimen. Fijne dag en tot morgen maar weer. Ciao

ps: wilt  u automatisch de dagelijkse weerberichten ontvangen kies dan de optie "Volgen -meld u aan" rechts in de balk 

Waarschuwing
Het lawinegevaar is in grote delen van de Alpen "precair", code geel (2-matig) en code oranje (3 - wezenlijk) zijn van kracht. Door de nieuwe sneeuwval en stromachtige wind geldt er lokaal code rood (4 - groot)




Johann Geers,
Termen (Oberwallis, Zwitserland)


Geen opmerkingen: