maandag 6 oktober 2014

Vooral in de bergen zeer zacht

Opkomende Südföhn en Südstau

Gisteren was het geheel volgens de verwachting niet zo fraai als de afgelopen dagen. Een slepende storing veroorzaakte meer bewolking, wind en lokaal ook wat regen of een bui. Vooral naar het westen toe vielen ook intensievere (buiige) neerslag met zwaartepunt in de zuidwestelijke Franse en Italiaanse Alpen. Overigens mochten wij in de Alpen nog niet klagen en op veel plaatsen was ook de zon gewoon aanwezig.


Top of Germany,  Zugspitze (2907m) gistermiddag. Links is not net Garmisch te zien

Het veel slechtere weer met zware regen en onweersbuien bevond zich in een lijn vanaf de Franse Riviera, over de Balearen tot het zuidoosten van Spanje. Hier lokaal noodweer met wateroverlast en veel schade. Eigenlijk past dit beeld geheel in het plaatje van de zomer 2014 die eigenlijk nooit echt goed op gang kwam. Datzelfde beeld zagen we ook in de Alpenlanden. In de reactie van het weerbericht van 1 oktober merkte onze volgster "Marleen Corby" terecht al opdat er deze zomer na de vele sneeuw ook zeer veel regen aan de hele zuidkant is gevallen, een korte review:

Zomer 2014
De van 2014 kenmerkte zich in de Alpen vooral door te weinig zon en presenteerde zich ook als te nat en te koel. De "hete" dagen begin juni en vooral een langere periode met zeer zacht nachten konden de koelere weerfases in juli en augustus nog enigszins compenseren maar desondanks pakte de gemiddelde temperatuur afgemeten aan het langjarig gemiddelde toch 0.5 tot 1 graad te laag uit. Vooral de zuidelijke Alpenlanden hadden ook nog eens te maken met een zeer natte zomer waarbij de zon het liet afweten en er ook nog eens veel (buiige) neerslag viel. Zo was het bijvoorbeeld in het Zwitserse Ticino (Tessin) één van de koelste en zonne-uur-armste zomers sinds het optekenen van de meetgegevens.


Echte "summer-feelings" kwamen nooit goed op. Vooral niet wanneer er ook nog eens
sneeuw valt zoals rond de 29 juli (Hohsaas, Saas-Fee)

Dat we deze zomer niet echt "zomer" gevoelens hadden had vooral ook te maken met het uitblijven van zomerdagen, temperaturen van boven de 25°, algemeen kwamen we slechts op 50% van wat we normaal zouden mogen verwachten. Ter vergelijk; de noordkant 22 in plaats van 34 en de zuidkant 39 in plaats van 59 zomerdagen. Voor wat betreft de "hitte" dagen, dus meer dan 30 graden viel het nog mee en kwamen we net iets onder het gemiddelde uit (Wallis bijvoorbeeld 14 tegen normaal 16). Nat was het vooral aan de Alpenzuidkant met lokaal 60 tot 80% meer neerslag dan normaal en dat is in bijvoorbeeld Ticino (Lugano) en we moeten tot 1977 terugbladeren sinds dat voor de laatste keer het geval was.

Door de koele zomer en mede ook door de vele sneeuw van de afgelopen winter aan de Alpenzuidkant kon het machtige sneeuwdek op beschutte plaatsen in de zuidelijke Alpen vrij gemakkelijk "overleven". Onderstaande foto's laten nog de resten van een lawine en sneeuw zien op lokaal 1200 meter hoogte in de zuidelijke Zwitserse Alpen einde augustus. Voor wat betreft de meeste Alpengletsjers maakt dit allemaal niet veel uit, ook dit jaar smolten de de meeste gletsjer verder en moesten we opnieuw een negatieve bilans optekenen, dit had vooral te maken met het feit dat er tot hogerop veel regen viel en slechts weinig sneeuw. Later deze herfst meer over de toestand van de "gletsjers"  en "permafrost"!


Resten van lawines in de zuidelijke Alpen

Eind augustus lagen er tot op een hoogte van 1200 meter deels nog
sneeuw(resten) van afgelopen winter

Südföhn
Terug naar de actualiteiten: De storing (occlusie) die gisteren al richting de westelijk Alpen trok heeft zich in de nacht nog wat verder richting het oosten verplaatst en beïnvloedt nog steeds het weer in grote delen van de westelijke Alpen tot pak hem beet de grens Paradiso (Aosta) en Wallis. Deels viel en valt er nog regen en boven de 2300 tot 2500 meter sneeuw. Wanneer ik hier vanuit de weerkamer naar de bergen kijk (Simplon, Aletsch, Berner Alpen) dan is heel mooi te zien hoe het vanaf circa 2300 tot 2400 "leicht angezuckert is. Met een in kracht toenemende zuidwestelijke hoogtestroming en door toenemende drukverschillen tussen de noord en zuidkant ontwikkelt zich gaandeweg de dag een föhnsituatie en gaat het vooral aan de noordkant flink opklaren.

Südstau
Aan de zuidkant is er voor de vochtige lucht geen ontsnappen aan en hier is en blijft het meest bewolkt met kans op wat regen of een bui. Met de instroom van zachtere lucht stijgt het nulgraden niveau weer naar de al bijna vertrouwde 3000 meter. De oostelijke Alpen houden ook vandaag het wat betere weer, na een deels heldere nacht met de vorming van Hochnebel overdag een mix van wolken en opklaringen en door de dagelijkse gang lokaal een regenbui. De sneeuwvalgrens pendelt rond de 2300  meter.

föhndiagram, met toenemende drukverschillen tussen N en Z  opkomende Südföhn

Ook de dagen daarna houdt de zuidwestelijke hoogtestroming aan. Terwijl het aan de Alpennoordkant met föhn mooi opklaart en droog is stuwen zich de vochtige luchtmassa's vanuit het zuiden meer en meer tegen de zuidelijke Alpenhoofdkam. Het is bewolkt en regenachtig, in de Hochalpine delen valt sneeuw. Met de toenemende Südföhn trekt de wind aan de Alpennoordkant verder aan en kan onaangenaam worden, met de Südföhn kan het in de föhndalen zomers warm gaan worden met lokaal 25 tot 28 graden in de tweede helft van de week.

Zeer veel neerslag in Südstau verwacht
In het weekend nadert dan wat koudere lucht die samenhangt met de van het westen inkomende hoogtetrog (lagedruk). In het voortraject kan het vooral aan de Alpenzuidzijde met een verder in kracht toenemende Südstau behoorlijk gaan plenzen en hoog-alpin sneeuwen. Het ECMWF kwam de afgelopen dagen al met cumulatieve neerslaghoeveelheden in de Südstau van tussen de 200 en 280mm (!!).


Extreme neerslaghoeveelheden Alpenzuidkant vanaf het komende weekend ! (ECMWF,
bron WetterOnline)

Zeker iets om even goed in de gaten te gaan houden (helaas moet de actuele modeluitdraai nog binnenkomen dus daarover later meer). In het verdere verloop lijken we opnieuw te maken te krijgen met een zuidwestelijke hoogtestroming uitgaande van een volgende depressie op de Atlantische Oceaan. Deze ontwikkelingen zijn, mede gezien echter ook de spreiding van de diverse modelberekeningen (ensembles), nog onzeker.

Tot zover voor deze maandagochtend, tot morgenochtend en een fijne dag nog. Ciao. (Actueel in Termen op 1020m 8.7° en mooi opklarend 

ps. Mocht u actuele foto's vanaf locatie hebben of leuke Alpenweetjes  dan zien we die gaarne tegemoet. Sturen naar foto@sneeuwhoogte.nl

@Alpenweer Twitter



Johann Geers,
Termen (Oberwallis, Zwitserland)

Geen opmerkingen: