Johanns (Alpen) Weer: Winterse setting in de maak

Diegenen die nog met "Sommerpneus" (zomerbanden) in de Alpen onder weg zijn doen er goed aan om die in ieder geval nog deze week te vervangen door "Winterpneus". Ook kunnen de T-shirts en korte broeken zo langzamerhand in de kast en wordt het eveneens tijd om de winterkleding en uitrusting stand-by te hebben. Met een beetje pech, of beter gezegd -geluk- , evolueren we tegen het einde van de week of volgend weekend naar veel kouder weer met een nieuwe portie verse sneeuw. En dat zal zo langzamerhand ook tijd worden:

Thermische hoogstandjes
Enige dagen geleden twitterde ik al dat het vrijdag theoretisch 25 tot 28 graad warm zou kunnen worden en zo kwam het dus ook, sterker nog, het werd lokaal nog warmer. Na een tropennacht, Altdorf minimum temperatuur van 21 graden, steeg het kwik vrijdagmiddag in het Zwitserse Balzers en Vaduz tot maar liefst 29.1°C. Ook op andere plaatsen werden met gemak 24 tot 28 graden gehaald en laat in de avond was het hier en daar nog steeds 25 graden. Nog nooit was het rond deze tijd van het jaar in Zwitserland zo warm ! Dit soort temperaturen zo laat in het jaar kunnen alleen worden gehaald wanneer de aanvoerrichting klopt en wanneer de föhn nog een extra push geeft. Aangezien het brongebied van de aangevoerde luchtmassa's zich in Noord-Afrika bevond en we tevens met een zeer krachtige Südföhn te maken hadden werd aan deze voorwaarden voldaan met dus als resultaat de thermische hoogstandjes.

Sneeuwfoto's mogen dan mooi zijn maar dacht u van deze prachtige föhnluchten gisteren boven het Zwitserse "Churer Rheintal". De oranje kleur komt door de aanwezigheid van Saharazand in de hogere atmosfeer

Maar zoals aan alles komt ook aan de föhn en de extreem hoge temperaturen een einde. Johan Kamphuis wees er gisteren al op dat we mogelijk aan de vooravond staan van een volgende winterse episode. Nadat het Amerikaanse model GFS al enige dagen met winters opties schermde is inmiddels ook het ECMWF overstag gegaan en laat een soortgelijke "winterse" ontwikkeling zien. Alvorens we daar verder op ingaan eerst nog maar eens naar het weer voor dit weekend en de komende dagen kijken.

Voorlopig nog zonnig en zacht
Tussen hogedruk boven het oosten van Europa en lage druk boven de Atlantische Oceaan liggen de Alpen de komende dagen nog steeds in een zachte zuidelijke hoogtestroming waarmee onverminderd zeer zachte lucht vanuit Noord Afrika wordt aangevoerd. Doordat de Südföhn geleidelijk in kracht afneemt wordt het echter niet meer zo extreem warm.

De drukverschillen tussen noord en zuid nemen af en daarmee ook de (Süd)föhn

Zaterdag trekken vooral in de westelijke Alpen af en toe wolken(velden) voorbij, hoe meer naar het oosten hoe minder bewolking. In de ochtend kan, vooral in de buurt van grotere wateroppervlaktes, lokaal Hochnebel voorkomen. Zoals gezegd is het zacht, op 2000 meter wordt een graad 12, op 3000 meter 7 graad en het nulgradenniveau bevindt zich op "zomerse" 4000 tot 4300 meter. Zondag gaan we gewoon op herhaling en verandert er maar bar weinig. Vooral in de oostelijke Alpen is het in het weekend perfect wandelweer en mede door de droge (föhn)lucht is het zicht fenomenaal. Erop uit dus !

Maandag neemt in het westen de bewolking nog wat verder toe en eerste neerslag (regen) is daar niet uitgesloten. De oostelijke Alpen profiteren ook dan nog van zonnig hogedrukweer. Het is zeer zacht en met de zon erbij doet het ook dan nog eerder aan de zomer dan de herfst, laat staan winter, denken !

Ondanks de sterke föhn en hoge temperaturen hogerop met de nog vrij verse sneeuw een winterse ambiance. Foto Allalin (3500m, Saas-Fee)

Tja het wordt saai want ook de daaropvolgende dagen tuttelt het zachte en zonnige weer gewoon voort. Ofschoon het zwaartepunt van hogedruk zich via de Noordzee over Engeland naar het zeegebied van IJsland verplaatst verblijven West Europa en de Alpen vooreerst nog nog onder hogedrukinvloed. Met een zwakke oostelijke hoogtestroming wordt droge en nog steeds zachte lucht aangevoerd. Van föhn is geen sprake meer en vooral in de nachten koelt het af waardoor de kans op Hochnebel verder toeneemt. De temperaturen zijn nog steeds hoog voor de tijd van het jaar. Op 2000 meter pendelt het kwik rond de 9 a 10 graden en het nulgradenniveau ligt iets onder de 4000 meter.

Winterse kaarten
Tegen het einde van de week gaat het roer in het "weermodellenland" dan echter om: rond het midden van de week zien we in het hoge noorden een "bel" arctische lucht verschijnen welke vervolgens via Spitsbergen naar Scandinavië komt afzakken. Donderdag ligt deze "koude-vortex" boven het noorden van Scandinavië en schuift vrijdag nog verder richting het zuidoosten. Tegelijkertijd zien we de opbouw van een rug van hogedruk vanaf Groenland, over IJsland via Engeland tot over het westen van Frankrijk opbouwen. Tussen de lagedruk boven Scandinavië en de hogedruk ontwikkelt zich een krachtige noordelijke hoogtestroming waarmee de koude poollucht ver naar het zuiden kan uitstromen. Zaterdag of zondag zal deze koudere lucht ook de Alpen bereiken, gelijktijdig vormt zich dan boven de Golf van Genua een apart lagedrukgebied.

ECMWF met mooie winterse setting inclusief Genualaag en Gegenstromlage boven de Alpen voor zondag 28 oktober

Op de scheidingslijn tussen de koude lucht vanuit het noorden en de zachtere maar ook veel vochtige lucht welke vanuit het zuiden met een omweg om het laag heen naar het noorden wordt vervoerd gaat neerslag van betekenis vallen. Bepalend voor het weer in de Alpenlanden zal gaan worden welke positie de druksystemen gaan innemen en waar precies deze scheidingslijn zal gaan verlopen. Daarover en ook over de precieze timing verschillen de modellen nog van mening. In het meest optimistische scenario (Genualaag /Gegenstromlage) krijgen we een bak sneeuw waarbij vooral aan de noordkant intensieve neerslag gaat vallen met sneeuw tot in de dalen en het laagland. Anderzijds is het ook mogelijk dat de meeste neerslag juist aan de zuidkant zal gaan vallen in de meer zachtere lucht. Kortom: voor details ten aanzien van sneeuw en kou nog enige onzekerheden ! Vrij zeker lijkt wel dat er definitief een einde gaat komen aan het veel te warme oktober weer.

Apropos winter: ook goed afkoelen gaat het in het Sauerland, de overige Duitse middelgebergtes alsmede de Ardennen. Theoretisch wordt het met de koude-inval ook daar koud genoeg voor sneeuw tot in de dalen dan wel hogere gebieden (Ardennen). Probleem is echter dat de eventuele frontale neerslag aan het einde van de week nog in de zachte lucht zal gaan vallen dan wel dat deze door hogedrukinvloeden gewoon uitblijft. Wanneer de koudere maar ook veel drogere poollucht erin komt zou het sowieso snel droog en worden. Maar ook hier geldt: nog is alles niet in kannen en kruiken, dit geldt in het bijzondere voor de neerslagverwachtingen. Dus wie weet ! Morgen en ook de komende dagen meer over de interessante winterse ontwikkelingen tegen het einde van de week. Fijne zaterdag

Samengevat: de komende dagen en het grootste deel van de komende week zacht en zonnig herfstweer. Toenemende kans op (hardnekkige) Hochnebel en meer bewolking met mogelijk wat licht neerslag in de westelijke Alpen. Tegen het einde van de week en in het weekend overgang naar markant kouder weer met mogelijk sneeuw van betekenis in de Alpen.

@Alpenweer Twitter