maandag 14 november 2011

Langere termijn met winterse mogelijkheden

Termen maandagochtend,

map

Zon en zeer zacht ook in het hooggebergte; Foto gisterenmiddag St Moritz (Zwitserland)

Tja, waar we eigenlijk al bang voor waren bevestigt zich ook vanmorgen weer. Een krachtig hogedrukgebied, vandaag met de kern boven zuidwest Noorwegen, bepaalt ook de komende tijd het weerbeeld in grote delen van Europa en de Alpen. Weliswaar verplaatst het hoog zich vanaf woensdag in zuidoostelijke richting (vrijdag met kern ten oosten van Oostenrijk), ook dan behoudt het echter nog steeds zijn invloed op het weer in grote delen van Europa. En omdat het allemaal nog niet genoeg is; een nieuw hoog wordt zaterdag boven de Noordzee in de steigers geholpen aan de voorzijde van een zeer krachtige depressie met kern net ten zuiden van Groenland. Toch kon dit hoog nog wel eens bepalend gaan worden voor de verdere ontwikkelingen (kouder) vanaf begin volgende week. Daarover later nog wat meer.

Echt koud is het momenteel eigenlijk nergens in de Alpen. De laagste temperatuur in Zwitserland werd gehaald in de omgeving van St Moritz, hier ging het kwik op het vliegveld onder een heldere hemel onderuit tot -9 °C. Nog kouder werd het in het grensgebied van Zuid Duitsland en Oostenrijk (Berchtesgadener-land) waar het bekende "Kälteloch" (koudegat) Funtensee net nog -13 °C registreerde. Weliswaar matige resp. strenge vorst maar op zich niets bijzonders. Vooral niet als we weten dat het kwik hier in de winter onder heldere hemel en boven een laag sneeuw dikwijls tussen de -20 en - 30 °C uitkomt. Ook temperaturen tot onder de -40°C zijn dan mogelijk. Zo werd bv op 24 december 2001 in het weerstation op de Funtensee - 45,9 °C gemeten. (officieel duits kouderecord)


Archiefffoto; Funtensee, samen met Glattalp één van de bekendste "Kältelöcher" in de Alpen

Typisch stralingsvorst dus, kijken we bijvoorbeeld naar de wat hogere atmosfeer dan zien we dat het daar opmerkelijk warmer is. Zo meldt het Kleine Matterhorn (3883m) op dit moment een temperatuur van maar - 1.8 °C, met moeite dus lichte vorst. Dit beeld zien we ook in de rest van de Alpen en is typerend voor een zgn (warm) hogedrukgebied. Boven warm (zon), onder koud (en kans op mist). Een vuistregel voor meteorologen is dat stijgende luchtdruk een weersverbetering aankondigt, terwijl dalende druk tot een weersverslechtering leidt. In de praktijk zal dat echter niet altijd het geval zijn. Dit heeft te maken met de dalende lucht in het hogedrukgebied. In een hogedrukgebied daalt lucht van grote hoogte naar het aardoppervlak, waarbij de lucht steeds warmer wordt en ook de relatieve luchtvochtigheid van de lucht steeds verder daalt. Hierdoor is een hogedrukgebied vaak wolkeloos. De zon kan dan overdag de grond opwarmen, waarbij er veel vocht vrij kan komen, bijvoorbeeld boven water of vegetatie. 's Avonds koelt de grond juist sterk af naar het heelal toe (uitstraling), waardoor de relatieve luchtvochtigheid van de lucht sterk stijgt en er 's nachts mist kan ontstaan. In de dalen van de Alpen hebben we dan ook nog eens te maken met het feit dat de koude lucht zich daar als het ware verzamelt (het stroomt naar het laagste punt toe). Hierdoor is het onder hogedrukinvloed in de Alpendalen vaak kouder dan in de bergen. Tevens ontstaat er dan ook hier mist (Hochnebel).


Nogmaals een foto vanuit St Moritz gisteren met een lawine op de gletsjer. Ook elders wam het de afgelopen dagen in het hooggebergte tot "spontaan" lawines !

De komende dagen verandert er dus maar bar weinig; zon in de bergen en deels hardnekkige mist in de dalen en het Alpenvoorland (laagland) is dan ook het motto voor de komende week. Met zon is het zacht, onder de mist en Hochnebel kil. De temperaturen liggen, al naar gelang mist of zon, tussen de 5 en 12 °C. Ook in de bergen is en blijft het zacht, dit geldt m.n. voor de westelijke Alpen. Van oost naar west liggen de temperaturen op 2000 meter meest tussen de 2 en 10 °C. Later in de week kan het kwik iets lager uitkomen, ook dan is echter van winter geen sprake.

Toch zijn er vanmorgen wel degelijk aanwijzingen voor een overgang naar een winterse setting. Vooral het Europese model ECMWF ziet er wat dat betreft veelbelovend uit. Zoals ik in het begin al opperde zien we begin volgende week aan de voorzijde van een zeer krachtige depressie met kern net ten zuiden van Groenland door zgn. advectie van warme lucht (WLA) boven de Noordzee een nieuw hogedrukgebied ontstaan. Door de WLA kan zich dit hoog dinsdag tot over Scandinavië opwerpen en vanaf woensdag een alliantie aangaan met het Azorenhoog. Voor ons zou dit een noordoostelijke hoogtestroming opleveren waarmee koude polaire lucht wordt aangevoerd. De vrieslucht zou volgens het ECMWF midden volgende week de Alpen moeten bereiken. In hoeverre meegevoerde storingen dan sneeuw zullen geven is, mede gezien ook de nog lange verwachtingstermijn, onzeker.


ECMWF met winterse setting begin volgende week

Sowieso zijn de ontwikkelingen vanaf begin volgende week onzeker. Temeer ook omdat het Amerikaanse model GFS weer eens met een heel ander oplossing voor de dag komt. Dit model voorziet vanmorgen de opbouw van een nieuw krachtig hoog boven Europa. Pas op de zeer lange termijn (15 dagen) komt dit model met weerkaarten waarbij de winterliefhebber zijn vingers aflikt. De volgers van mijn weerpraatjes weten echter dat ik niet zoveel op heb met deze zeer lange termijnverwachtingen, vooral niet omdat het ook maar een enkele uitdraai van de weermodellen betreft. Dus voorlopig nog maar even vergeten wat ik over GFS schreef. (duimen mag).
Tot zover, ciao vanuit Oberwallis, waar het onbewolkt is met een temperatuur van 2.4 °C

Meer weer op mijn ; Weersite

New; Alpenweer Twitter





©Johann Geers / ©Sneeuwhoogte.nl

Geen opmerkingen: