vrijdag 8 februari 2013

Hardnekkige Nordstau

Algemene weersituatie
De Alpen liggen onder invloed van een depressie welke zich uitstrekt van de Oostzee, oost Europa tot over de Middellandse Zee. Deze constellatie blijft in ieder geval nog tot zaterdag behouden en met de noordelijke stroming wordt nog koudere, labiele lucht tot over de Alpen aangevoerd. Zondag nadert vanuit het westen een warmtefront met nieuwe sneeuwval de Alpen.
Waarschuwing: Lawinegevaar code oranje(niveau 3)

Weerpraatje
Zoals we eerder al schreven bijt de winter zich steeds meer vast en ook vandaag is er geen zicht op een markante verzachting, dooi, warm water regenen of dat soort anti-winterse toestanden. Zaterdag  wordt naar aller waarschijnlijkheid het hoogtepunt (of beter gezegd dieptepunt) van deze winterse episode bereikt en gaan de temperatuur geleidelijk weer iets in de lift. Echter geen angst, het blijft ook dan gewoon winters met een sneeuwval en vorstgrens die meest meest in de lager gelegen delen dan wel dalen zal liggen. Om alvast een klein tipje van de langetermijn sluier op te lichten: goede kans dat het ook tot aan het einde van de 15 daagse verwachtingsperiode zal doorwinteren. Daarbij zij er tevens indicaties dat eindelijk ook hogedruk (zon) weer eens mee gaat doen. Voordat het echter zover is zullen we ons eerst nog weer door een volgende sneeuwstoring moeten heen bijten die vanaf zondag het weerbeeld in de Alpen zal gaan bepalen. Straks meer daarover en eerst nog even aandacht voor het volgende:


De winter houdt aan, maandag goede kans op een dump aan zuidkant
zoals bijvoorbeeld in Trentino (foto skigebied Andalo en Fai della Paganella) 

Opgepast buiten de gemarkeerde pistes
Met het komen en gaan van de depressie kon het sneeuwdek de laatste dagen weer verder groeien (lokaal afgelopen 3 dagen 50 tot 90cm) en inmiddels ligt er in de westelijke en noordelijke Alpen 1,5 tot 2 keer zoveel sneeuw als in een doorsnee winter. De hoogste waardes treffen we momenteel aan in delen van de Franse en Zwitserse Alpen alwaar het sneeuwdek in de hoog-alpine gebieden tussen de 400 en 480cm is aangegroeid. Weliswaar leuk voor de sneeuwliefhebbers maar ik denk dat er toch ook een hoop wintersporters naar wat stabieler weer en vooral ool wat zon hunkeren. Immers sneeuw ligt er op de meest plaatsen genoeg en dit weer heeft toch ook zo zijn keerzijde. Niet alleen zijn de condities vaak zeer matig tot slecht ook het lawinegevaar ligt op een "tricky" niveau.

Internationaal bestaat er een zogenaamde "Avalanche Danger Scale", in het Nederlands Lawine Gevaar Scala" (lawineschaal) waarmee het gevaar (risico) voor lawines wordt aangegeven. Op deze schaal van 1 tot 5  wordt het voor die dag te verwachten lawinerisico uitgedrukt. Niveau 1staat daarbij voor gering en niveau 5 voor zeer groot (extreem) gevaar. Deze lawine gevaar scala met de daarbij behorende kleurcodering is een standaard die alle Europese lawinediensten gebruiken en ze geeft een snelle indicatie over het lawinegevaar (risico). Voor wat betreft  niveau 1 en 2 (gevaar klein tot matig)  en 4 en 5 (gevaar groot tot extreem)  bestaat weinig onduidelijkheid. Het probleem zit hem vooral in niveau 3 (oranje). In de Duitse taal wordt niveau 3 aangeduid met "erheblich", in het Engels "considerable" en wij vertalen het als "wezenlijk".  Echter juist deze gradatie geeft bij veel wintersporters een mate van schijnzekerheid en de statistieken hebben geleerd dat de meeste dodelijke ongelukken juist gebeuren tijdens code oranje (3) ! Wees dus op uw hoede bij code oranje !


De doorsnee wintersporter kan heel goed leven met de lawineschaal en kan daarbij volgend beslissingsmodel hanteren:
    -Lawinegevaar 5 = blijf binnen
    -Lawinegevaar 4 = blijf op de piste
    -Lawinegevaar 3 = ga niet op hellingen steiler dan 35 graden
    -Lawinegevaar 2 = ga niet op hellingen steiler dan 40 graden
    -Lawinegevaar 1 = gering gevaar

Voor de freeriders komt er veel meer bij kijken dan alleen deze lawineschaal om tot een goede en verantwoorde inschatting van het lawinegevaar te komen. Het volgen van speciale lawinecursussen biedt uitkomst en veelal is een zelfs een goede (lokale) gids met kennis van het  terrein een "must". Een paar tips voor hen die zich toch butien de pistes willen begeven:

Bestudeer voordat u op pad gaat de (nationale) lawineberichtgevingen, deze verschijnen in het wintersportseizoen dagelijks en in sommige landen ook 2 maal dagelijks. De lokale omstandigheden komt met het beste te weten door ter plekke navraag te doen bij bijvoorbeeld de redding -pistedienst. Gaat u op pad zorg dan voor een goede uitrusting (lawinepieper, schep, sonde). Verder is het gedrag van belang: ski defensief en neem niet meteen de steilste hellingen. Mocht u niet vertrouwd zijn met de beoordeling van het gevaren risico of hierover twijfelen, sluit u dan aan bij professioneel begeleide groepen of ga op pad met een deskundige.


Niet bekend met terrein of gevaren: blijf op de gemarkeerde pistes

Overigens zal het lawinegevaar de komende dagen en ook in het weekend niet veel veranderen. Vooral in de hoog-alpine gebieden kan ondanks dat de wind wat zal afnemen de sneeuw nog makkelijk vervrachten. Zaterdag mogelijk wat ontspanning maar met het opkomen van nieuwe sneeuw vanuit het westen zondag weer stijgend.

Eerst nog nordstau
Vandaag na een koude start (lokaal -20 tot -26°) overheerst opnieuw de bewolking en met de noordelijke stroming kan er vooral in de nordstau gebieden steeds weer wat sneeuw vallen. De inner alpine Alpen en de gebieden aan de Alpenzuidkant profiteren van de beschutte luwte van de Alpenhoofdkam en het blijft er waarschijnlijk gewoon droog. De gebieden aan de zuidkant mogen ook nog eens rekenen op  zonnige perioden. Het is koud, op 2000 meter ligt het kwik tussen de -12 en -9 graden, op 3000 meter een graad of -19 en op 4000 meter maar liefst -25°C. Het nulgradenniveau ligt aan de grond of in de dalen. De luchttemperaturen worden voor het gevoel nog lager door de krachtige doorstaande noordenwind. Met de noordelijke stroming kan er tot vanavond in de nordstau gebieden nogmaals 5 tot 10 cm en lokaal in de Vorarlberg en Karwendel 10 tot 20cm sneeuw gaan bijvallen. In alle andere gebieden valt geen tot weinig sneeuw. Zaterdag verandert er niet veel behalve dat het nog wat kouder zal zijn. De noordkant houdt dus last van bewolking waaruit hier en daar nog wat lichte sneeuw kan vallen. Zonnig is het nog steeds in het zuiden en opgeklaard in de inner-alpine gebieden. Ook voor de rest van de Alpen verwacht ik zondag op de nadering van een volgende storing wat meer zon. Een klein tussenhoog ligt dan boven de Alpen en met een geleidelijk naar zuid(west)draaiende stroming gaat de nordstau eruit waardoor de zon meer mogelijkheden zal krijgen.


Winterwonderland in het Oostenrijkse Hinterglemm (Salzburger Land)

Maandag Südstau
Zoals al eerder opgemerkt wordt het vanaf zondag dan weer interessant. Uitgaande van een actieve depressie, zaterdagmiddag met zijn kern ten zuiden van Groenland, koppelt een apart lagedrukgebied af (hoogtetrog) welke vervolgens in een razend tempo richting het Europese continent koerst. Maandag rond het middaguur zien we een aparte kern boven het westen van Frankrijk liggen. De hoogtetrog en koude lucht heeft rond dat moment de Middellandse Zee bereikt en boven de Golf van Lion heeft zich dan een apart laag ontwikkeld. De bewolking en eerste neerslag (sneeuw) zullen zondagmiddag -avond de westelijke Alpen bereiken. Gedurende de nacht en maandag overdag trekt de meest actieve neerslag via de zuidelijke Alpenhoofdkam verder naar het oosten waarbij de sneeuwvalgrens van het westen stijgt tot 600 a 800meter  Daarbij gaat het vooral in de avond en nacht naar de dinsdag in de Italiaanse Dolomieten en het zuiden van Oostenrijk (oost Tirol, Karinthië) intensief en langdurig sneeuwen, tegelijkertijd neemt in het westen de neerslagactiviteit weer af. De optredende Südstau zorgt er voor dat er zich aan de Alpennoordkant tijdelijk een Südföhn kan ontwikkelen. Op passage van het koufront komt deze dan weer tot liggen wanneer de neerslag vanuit het zuiden ook tot over de hoofdkam kan uitbreiden. Zoals Michael gisteren ook al opmerkte zal veel (alles) gaan afhangen van de precieze ontwikkelingen met het laag (laagjes).


WRF neerslag (sneeuw) voor de komende vijf dagen. Eindelijk weer eens
mooie bonte kleuren voor de Alpenzuidkant 

Vanmorgen zien we bijvoorbeeld dat het GFS het geheel wat zuidelijker laat doorkomen en de meeste neerslag dan ook wat zuidelijker zal gaan vallen. Met een beetje pech worden de zuidelijke Zwitserse en Oostenrijkse Alpen dan slecht geschampt. ECMWF is wat consistenter en laat net als gisteren het geheel iets noordelijker doorkomen, ook dit model heeft echter in vergelijk met gisteravond de hoeveelheden ietwat teruggeschroefd. Het gaat de komende dagen dus nog heel spannend worden hoeveel sneeuw er precies waar gaat vallen. Vooralsnog ziet het er voor de zuidkant goed uit. Het door ons gebruikte WRF model (zie kaart hier boven) berekent zelfs tot 150cm sneeuw in delen van de zuidelijke Alpen (Karinthië, Trentino) ! Het ECMWF komt vanmorgen met hoeveelheden die tussen de 30 en 70cm uit gaan komen.

De onzekerheid die vanaf maandag gaat ontstaan nemen we dus ook mee voor de dinsdag en woensdag. Zoals het er nu naar uitziet zal op dinsdag vooral de Alpenzuidkant nog last hebben van de naweeën van de Südstau. Hier zit de meeste bewolking en voor naar het zuiden toe kan het nog langere tijd sneeuwen waarbij de intensiteit verder zal afnemen. Vanaf woensdag zien we dat het lagedruk boven Italië wat naar het zuidoosten wegschuift en uiteindelijk via Griekenland en Turkije het Europese strijdtoneel definitief zal verlaten. Tegelijkertijd kan het Azorenhoog via west Europa een verbinding opbouwen met een hoog boven west Rusland. Vanuit het noordoosten stroomt vervolgens steeds drogere lucht over de Alpen uit. Vanaf de tweede helft van de volgende week dus toenemend opklarend waarbij de zonnige periodes steeds langer zullen worden. Ondanks overtrekkende (wolken)velden blijft het, afgezien van een enkele lokale sneeuwbui meest droog. In de Alpen(dalen) en het Alpenvoorland neemt de kans op Hochnebel weer toe.


ECMWF met ook in het weekend van 16-17 februari een onvervalst winterse setting

Ook in het daaropvolgende weekend en het begin van de nieuwe week lijkt de hogedruk te gaan overheersen en grosso modo verandert er niet. Of maandag een volgende bel met zeer koude arctische lucht vanuit het noordoosten de Alpen zal bereiken is nog onzeker (ECMWF komt met dit scenario). Overigens laat het GFS een nogal andere en ook veel zachtere oplossing zien. Dit model laat het volgende weekend een lagedrukgebied vanaf de Atlantische Oceaan het Europese continent optrekken waardoor de verbinding tussen de twee hogedrukgebieden niet tot stand kan komen. Het wordt met deze oplossing een stuk minder koud en vooral ook weer zeer onbestendig. Daarbij dient  opgemerkt worden dat de operationele uitdraai van het GFS model een nogal afwijkend lid binnen de ensemble oplossingen is. Ik acht de kans daarop dan ook niet echt groot en opteer dan ook de veel koudere oplossing die het consistentere ECMWF ook vandaag weer aandraagt !

Ook voor Nederland, België en de Duitse Middelgebergtes gaat het de komende 10 dagen onverminderd winters verder met overdag lichte en (later) soms ook matige vorst. Aanstaande maandag wordt ook voor de Benelux een interessante dag wanneer het bovengenoemde laag op koers naar het zuiden de sneeuwkansen in de zuidelijke Provincies en met name België zal doen toenemen.  

Ter afsluiting nog een prachtig winters kiekje zojuist binnengekomen via onze sneeuwhoogte APP.  Mensen allemaal bedankt voor de vele foto`s vanaf locatie en blijf insturen, geeft een mooie aanvulling aan de site en het weerbericht ! Mochten er zich belangrijke verandering voordoen dan zullen we er middels een update op inhaken, anders tot morgen. Winterse groeten vanuit een koud Oberwallis.


"Goedemorgen mooi Königsleiten" zo melde onze volger vanaf locatie

@Alpenweer Twitter


©Johann Geers -  @Sneeuwhoogte.nl

Geen opmerkingen: