maandag 20 januari 2014

Temperatuur daling en wat sneeuw


Met het verplaatsen van een laag naar de Adriatische Zee komt er een einde aan de de zuidwestelijke hoogtestroming. Op nadering en passage van een koufront wordt het vooral in de bergen markant kouder. Het blijft de komende dagen, afgezien van tijdelijke tussenhoog interventie, (licht) onbestendig. Sneeuw van betekenis wordt vooralsnog niet verwacht.

Overgang naar winters weer

Gisteren hadden we in het Alpengebied met enorme weer verschillen te maken. Meest in het oogt springend  waren de lenteachtige temperaturen in de föhngebieden aan de Alpennoordkant. Op uitgebreide schaal werd er met ondersteuning van de föhn 14 tot 16 graden (Oberstdorf) geregistreerd. Op plaatsen waar de föhn minder invloed had was het en stuk minder zacht en had men deels ook te maken met lage bewolking of mist (Hochnebel). Hier kwam op veel plaatsen de temperatuur niet boven de 5 graden uit. Hoe compleet ander het weerbeeld aan de Alpenzuidkant, hier viel in de Staugebieden weer langdurig en soms ook intensief neerslag die boven de 1000 a 1400 meter in vaste vorm naar beneden kwam. Deels sneeuwde het tot in de Alpendalen die dichter aan de Alpenhoofdkam grensden. Via de "reacties"  meldde "Sjors van Hoogdalem" die in zuidwestelijke Franse Alpen zit  (Isola 2000), over de enorme sneeuw hoeveelheden die daar vielen en liggen (tot circa 250cm). Onderstaand een paar foto's van een diep winters en ondergesneeuwd Isola 2000 die Sjors er gisteren maakte.


Zware sneeuwval en bijna "donker" midden op de dag 

Tot 250cm sneeuw ligt er in het dorp

Problemen en overlast door ook voor het verkeer 

Dit soort sneeuwhoeveelheden is men in de Alpen en in de skigebieden (dorpen) wel gewend en ook op ingesteld. Problematisch werd het echter in de lager gelegen gebieden waar de neerslag gewoon in de vorm van regen viel. In combinatie met het nodige smeltwater veroorzaakte dit in delen van zuid Frankrijk en noord Italië overstomingen. Iets hogerop in de bergen had vooral het verkeer ook last van "Erdrutsche" en steenslag en moesten wegen worden afgesloten.


Overstromingen in de lager gelegen gebieden van zuid Frankrijk

droog en lenteachtige toestanden in  het  zuid Duitse Garmisch Partenkirchen, maar
liefst 16°C werd het gisteren op de springschans ! (via Twitter Reinier van den Berg)
 
Koudere lucht verovert Alpen
Een lagedrukgebied is sinds gisteren via de Alpen wat verder naar het oosten getrokken en op dit moment vinden we het terug boven midden Europa met één kern boven Oostenrijk en een andere kern boven Sardinië. Inmiddels is de hoogtestroming van het westen aan het draaien via zuidoost naar noordoost en komt er definitief een einde aan de zachte zuidwestelijke stroming en Südföhn -Südstau. Tevens is er sinds gisteren vanuit hete westen al koudere lucht ingestroomd en vooral in de westelijke Alpen (bergen)  is dit goed te merken. De koude lucht zal zich vandaag verder naar het oosten toe uitbreiden en tot morgenochtend ligt dan het gehele Alpengebied in de koudere lucht. Enkel het zuidoosten van Oostenrijk moet het dan nog met iets zachtere lucht doen. Ook de wind en föhn zullen geen thema meer zijn. Daarvoor in de plaats wel weer een toenemende kans op Hochnebel en mist boven de dalen en het laagland.


Actuele radarbeeld (bron WetterOnline)

Vandaag kan er tot de middag nog wat regen en hogerop sneeuw vallen aan de centrale en oostelijke Alpenhoofdkam. Vanmiddag gaat de fut er uit en wordt het er droog. In de overige Alpen kan van west naar oost ook wat neerslag gaan vallen.  De sneeuwvalgrens ligt vandaag nog tussen de 1000 a 1700 meter maar zakt tot morgen naar 400 tot 1000 meter (hoogste waardes voor het oosten). Ook in de hoogte gaan we goed merken dat we in koudere lucht verzeild raken. Zo pendelt vandaag het kwik op 2000 meter nog rond de -2 graden, morgen wordt het niet veel warmer mee dan -6 graden en op 3000 meter daalt het kwik naar -8 tot -19 graden. Omdat de luchtdruk laag is in het licht onbestendig waarbij vooral aan de noordkant kan (lichte) Stau wat neerslag kan vallen, grotere hoeveelheden worden er echter niet berekend.


Langzaam gaat ook in Ticino de neerslag eruit en met een naar noordoost draaiende
wind klaart het steeds meer op (Webcam Airolo)
 
Aanhouden koud en (licht) wisselvallig
Deze week blijft het koud en licht onbestendig. Tussentijdse hogedruk zou rond de woensdag en zaterdag voor een (tijdelijke) weersverbetering met langere droge en ook zonnige perioden kunnen zorgen. Donderdag en zondag weer weer oplevende neerslagactiviteit op passage van storingen. Daarbij zien we dat de sneeuwkansen op donderdag vooral langs de zuidkant tijdelijk toenemen door een lagedrukgebied welke vanuit het noordwesten naar zuidoosten gaat trekken en afsnoert. Vrijdag ligt dit systeem dan met zijn kern boven  midden Italië. Dit laag moeten we nog even goed in de gaten houden want het zou nog voor verrassingen kunnen gaan zorgen (sneeuw).


Donderdag -vrijdag moeilijk oplevende sneeuw activiteit op laag wat naar midden
Italie koerst en afsnoert

Na de storing op zondag volgt er maandag rap alweer een actievere sneeuwstoring vanuit het noordwesten. Omdat depressie en de straalstroom aan de oostflank van een Atlantisch hoog opnieuw midden Europa induiken en daar gaan afsnoeren neemt de neerslagkans weer flink toe. Mogelijk dat aan de voorzijde van de lagedrukgebieden tijdelijk even wat zachtere lucht wordt aangevoerd maar in tegenstelling tot de "warmere oplossingen" waarmee de modellen gisteren op de proppen kwamen mag die geen namen hebben. Het warmtefront (sector) wordt aardig "geknepen" door de inlopende koufronten (occlusie vorming) en de neerslag zal deze zoals het er vandaag uitziet boven de 800 a 1000 meter gewoon als sneeuw gaan vallen.  Voor de Alpen en zeker voor de Alpen noordkant mooie ontwikkelingen. De komende dagen in detail dan meer daarover.
 
Interessante ontwikkelingen
Zoals ik al schreef kwamen de modellen gisteren met wat zachtere oplossingen op de proppen. Vandaag dan weer de koudere varianten binnen de diverse (ensemble) berekeningen. Het toont nogmaals mooi aan hoe complex de situatie is en ook nog wel even zal blijven. Gisteren leek de zachtere Atlantische Oceaan lucht het te gaan winnen van de koudere arctische luchtmassa's die al dagen net ten noordoosten van Nederland op de loer liggen. Pakken we de modellen van vanmorgen erbij dan zien we opnieuw een scenario met veel winterse opties. Eigenlijk wordt weer terug gegrepen naar de ontwikkelingen die de modellen al eerder simuleerden. Interessant daaraan zijn de luchtdrukstijgingen vanaf de Noordpool richting het zuiden. Zo zien we begin volgende week de luchtdruk in de omgeving van Spitsbergen stijgen naar 1040 tot 1050 hPa en ook richting Groenland, IJsland en Scandinavië verder opbouwend (ECMWF). Hierdoor wordt de polaire jetstream gedwongen om naar het zuiden af te buigen (Middellandse Zee) en nemen de opties voor een winterse blokkade weer sterk toe. Ofschoon er in detail nog wat verschillen tussen de modellen zijn en ook de onzekerheid nog groot is toch ontwikkelingen die ons hoopvol doen stemmen.


Ook de operationele uitdraai van het GFS tovert op de wat langere termijn een
mooie winters "ijskonijn" uit de hoed. (GFS dinsdag 28-01)
 
Benelux, Duitsland (Sauerland)
De komende dagen liggen Nederland en het westen van Duitsland in het overgangsgebied van de veel koudere lucht in het oosten en de zachtere lucht in het westen. Het is nog steeds onzeker of en hoever de koudere lucht met naar het westen kan oprukken. Meest waarschijnlijke scenario is dat het front de komende dagen boven of over het noordoosten van Nederland tot stilstand komt en daar een beetje heen en weer gaat zwabberen. In de tweede helft van de week (donderdag) trekt een laag precies met zijn kern over Nederland heen. Zodra dit laag gepasseerd is kan dan de koudere lucht via de achterdeur wat makkelijker naar het zuiden en westen uitbreiden. De precieze koers van dit laag wordt cruciaal. Vooralsnog verwacht ik donderdag geen sneeuw of andere winterse perikelen, bij een zuidelijkere koers wordt het echter oppassen geblazen. In de loop van donderdag gaan de temperaturen echter verder omlaag en de neerslag krijgt met namen ten noorden en oosten van de grote rivieren een winters karakter. In de loop van de zaterdagmiddag -avond en op zondag kan zich hier zelfs een sneeuwdekje gaan vormen. Het ECMWF komt vanmorgen voor zondag met 5 tot 15cm, de hoogste waardes voor het noordoosten van het land. Overigens kan er in het overgangs- (grens)gebied tussen de verschillende luchtsoorten tijdelijk ook onderkoelde regen (ijzel) gaan vallen.


Ook het GFS berekent voor begin volgende een sneeuwdekje voor de
oostelijke delen van Nederland, Belgie en voor Duitsland

Ook voor de Duitse Middelgebergtes en het Sauerland gloort er hoop aan de horizon. Met de aanhoudende koude en periodiek vochtige noord tot oostelijke stroming (later noordwestelijk) nemen vanaf zondag ook hier de sneeuwkansen toe. In de eerste helft van de volgende week berekend het ECMWF voor  het Sauerland  een sneeuwdek van 20 tot 30cm. Daarnaast zal het er koud genoeg worden om de sneeuwkanonnen en lansen hun werk weer te laten doen. Voor diegenen die naar Tsjechië en zuid Polen afreizen ook goed nieuws, het wordt er stukken kouder en periodiek kan er sneeuw gaan vallen.

Al met al vanmorgen toch weer veel positievere berichten dan gisteren. Wel moeten we goed in ons achterhoofd houden dat de situatie de komende dagen zich "op het scherpst van de snede" zal gaan afspelen en de ontwikkelingen van deze week cruciaal kunnen worden voor het verdere verloop.
Morgen meer Alpenweer en ook dan hopelijk met mooie winterse ontwikkelingen.


Waarschuwing
Het lawinegevaar is in grote delen van de Alpen deels nog steeds "precair" code geel (2-matig) en code oranje (3 - wezenlijk) zijn van kracht. Gedurende het weekend zal door de nieuwe sneeuw en harde wind aan de zuidkant lokaal naar code rood (4-groot)  en donker-rood (5-zeer groot) worden opgeschaald.






Johann Geers,
Termen (Oberwallis, Zwitserland)

Geen opmerkingen: