zaterdag 15 februari 2014

Föhn, sneeuw en zon

Aan de voorzijde van een depressie met kern boven de Britse Eilanden krijgen we opnieuw met een krachtige Südföhn fase te maken. In de loop van het weekend trekt een koufront met neerslag van west naar oost over de Alpen en zal de föhnfase weer beëindigen. In de bergen tijdelijk (zware)föhnstorm. Met föhn zeer zacht.

Een vleugje lente

Gisteren kon men in de oostelijke Alpen vrijwel de gehele dag genieten van de zon en prima wintersportcondities. Minder fraai was het echter in de westelijke Alpen en met name langs de zuidelijke Zwitserse Alpenboog en in het inner-alpine Wallis. In de ochtend nam daar van het westen de bewolking weer steeds verder toe gevolgd door neerslag. Ondanks dat er in de hoogte steeds zachtere lucht binnen stroomde viel in het inner-alpine Walis alle neerslag boven de 1000 meter in de periode van 10h00 tot 15h00 gewoon in de vorm van sneeuw. Omdat er slechts weinig wind stond en er in het dal nog een koudereservoir aanwezig was kon door de optredende neerslagafkoeling de sneeuwvalgrens tot in het Rhonedal (680m) afzakken. Later in de middag draaide de stroming geleidelijk naar het zuidwesten en ging ook hier de sneeuwval er weer uit.


Prachtig weer gisteren in de oostelijke en zuidoostelijek Alpen.
Foto Monte Lussari (1700m), noordoost Italië

Veel bewolking en sneeuwval daarentegen in de westelijke Alpen. Webcam
Belalp (Oberwallis) met blik op de "Aletsch Arena" (Riederfurka)

Opkomende föhn
In diezelfde tijd stroomde met de zuidwestelijke stroming vooral in de hogere luchtlagen steeds zachtere lucht de westelijke Alpen binnen en in de Franse Alpen was het kwik in de namiddag en avond op het T850hPa vlak (1500m hoogte) al opgelopen tot 10 a 12 graden. Deze zeer zachte, van origine subtropische lucht, stroomde gedurende de avond en nacht verder naar het noorden en noordoosten uit. Gelijktijdig namen ook de drukverschillen tussen de Alpenzuid en noordkant weer flink toe en stak in de avond de Südföhn weer op. Zo was rond middernacht de temperatuur in Zwitserse föhngebieden aan de Alpenoordkant al opgelopen tot 14 graden ! De zachte lucht en föhn hebben zich vannacht verder over de Alpen uitgebreid en zullen vandaag het weerbeeld in de noordelijke Alpen een lenteachtig en in de bergen onstuimig karakter gaan bezorgen.


föhnige opklaringen boven Arosa

Koufront
De westelijke Alpen en de zuidkant krijgen in de loop van de dag te maken met steeds dikker wordende bewolking, in de middag is deze dan zo dik dat er neerslag uit gaat vallen. Op nadering van het koufront komt de föhn van het westen uit tot liggen en in de namiddag en avond gaat het van het westen uit ook aan de noordkant regenen en sneeuwen. Het koufront met neerslag zal in de nacht en ochtend het westen en noorden van de oostelijke Alpen bereiken. Zondag overdag trekt de neerslag en koudere lucht dan verder naar het oosten. Het zal echter nog tot in de latere avond duren voordat ook de oostelijke en zuidoostelijke Alpen in de koudere lucht terecht komen. Overigens zullen de gebieden aan de (zuid)westelijke Alpenzuidkant en ook inner-alpine niet echt  kunnen profiteren van de koudere lucht omdat de stroming in de loop van de zondag op maandag alweer de zuidwest hoek gaat opzoeken.

actuele radar (bron WetterOnline)
Tijdelijke Südstau
Deze draaiing van de stroming wordt veroorzaakt door een apart lagedrukgebied (in combinatie met een opbouwend tussenhoog) dat in het weekend zuidelijk van de Alpen via de Golf van Genua naar de Adriatische Zee koerst koerst. Zodra de hoogte-as ten oosten van de Alpen is aanbeland draait de stroming weer terug naar de zuidwesthoek en kan van west naar oost de zachter lucht weer gaan binnenstromen. Overigens zal dit laag er mede voor zorgen dat in de loop van zondag en maandag een tijdelijke Südstau situatie ontstaat. Vooral in de zuidelijke Oostenrijkse Alpen en Italiaanse Dolomieten kan het aanhoudend en intensief gaan regenen en boven de 1000 a 1200 meter sneeuwen. In de loop van de maandagmiddag of avond gaat de Südstau er weer uit en wordt het ook hier net als in de overige Alpen droog.


GFS maandagochtend: een Genualaagje zal voor een tijdelijke
Südstau situatie gaan zorgen

Het moge duidelijk zijn dat we in het weekend en ook nog op maandag met grote weer verschillen te maken gaan krijgen. Zo zal het het kwik met de föhn in de föhngebieden aan de Alpennoordkant tijdelijk oplopen tot 15 a 18 graden en lokaal komt de 20 graden (!) binnen bereik. Ook hogerop gaan we de warme subtropische lucht voelen. Zo zal het kwik op 2000 meter tijdelijk naar 4 graden stijgen en  het nulgraden niveau stiigt van 1500 naar 2500 meter. Zodra de koudere lucht op het koufront binnenstroomt dalen de temperaturen  weer in omgekeerde volgorde. De sneeuwvalgrens ligt bij het inzetten van de neerslag op het koufront rond de 1800 meter en daalt vervolgens weer tot circa 1000 meter. In de koudere lucht aan de noordkant kan het tijdelijk ook tot 900 a 800 meter en in het noordoosten en oosten tot 800 a 500 sneeuwen. Maandag stroomt aan de zuidflank van het tussenhoog wat dan boven de Balkan is aangekomen vanuit het zuidwesten dan de zachtere lucht weer binnen. Het is dan, afgezien van de zuidoostelijke Alpen, echter  ook weer droog het wordt met de zuidwestelijke stroming ook weer föhnig.

Onstuimig door stormachtige föhn-wind
Naast de grote variatie in temperaturen, sneeuwvalgrens en de neerslag die van west naar oost gaat overtrekken, krijgen we ook nog eens te maken met veel wind. In de bergen gaat met de föhn de wind tijdelijk tot stormkracht aantrekken en lokaal moet op de hogere toppen en föhn-passages met zeer zware (orkaan) windstoten rekening worden gehouden. In hoeverre de liften in de skigebieden hier hinder van gaan ondervinden valt niet zo te zeggen en is sterk afhankelijk van de lokale situatie. Even in de gaten houden dus.


De komende dagen wordt er in de west en vooral Südstau gebieden weer het nodige aan
sneeuw verwacht. In zuid Karinthië komt het WRF model met 100-140cm op de proppen

Licht wisselvallig maar ook zonnige perioden
Zoals gezegd trekt de neerslag maandag via de oostelijke Alpen weg en wordt het net als in het westen ook in het oosten weer droog en vrij zonnig. Met de opkomende matige föhn en zachte zuidwestelijke hoogtestroming gaan de temperaturen vooral in de bergen en aan de Alpennoordkant weer in de lift. De gebieden aan de Alpenzuidkant die wat afgeschermd liggen tegen de zuidwestelijke invloeden zullen qua temperaturen een stuk achterblijven. door het daar aanwezige en weer opbouwende koude reservoir. Dinsdag verandert er niet veel, we zien een afwisseling van wolken en opklaringen  en deels is het ook zonnig. In de loop van de middag naderen in de westelijke vanuit dan alweer nieuwe wolken. Deze wolken zijn de voorbode van een koufront wat woensdag met neerslag van west naar oost over de Alpen zal trekken. De sneeuwvalgrens daalt dan weer van 1500 naar 1000 tot 900 meter. Donderdag stroomt weer wat drogere en iets zachtere lucht  (warmfront-sector) van west naar oost over de Alpen uit. Naast wat overtrekkende wolken schijnt dan echter ook de zon. In de nacht van donderdag op vrijdag volgt dan alweer het koufront. De bewolking neemt weer rap toe en van het noordwesten uit gaat het regenen en sneeuwen.


GFS volgend weekend. Vrij koud, zon maar ook kans op lokale sneeuw(buien)

Zaterdag en ook zondag komen de Alpen volgens het GFS model toenemend onder de invloed van een een uitloper van het Azorenhoog hoog te liggen terwijl het ECMWF meer van een zelfstandig zuid Europees hoog uitgaat. Omdat bij het GFS de stroming meest tussen de noordwest en noordoost zal zitten kan er nog iets koudere lucht aangevoerd worden Het nulgradenniveau ligt naar verwachting dan ergens tussen de 1300 en 800 meter en de sneeuwvalgrens ligt tussen de 400 en 600 meter. In hoeverre er sneeuw gaat vallen is nog niet geheel duidelijk. De lucht die wordt aangevoerd is enigszins "labiel" en dit kan lokaal sneeuw(buien) gaan triggeren. Het ECMWF is naar de zondag toe wat minder "koud". Doordat het hoog naar het noordoosten trekt draait de stroming zondag wat naar het zuiden wat gevolgen voor de temperatuur zal hebben. Mocht het allemaal zo gaan komen, niet vergeten dat we dan alweer een dikke week verder zijn, dan belooft het het weekend al met al toch heel aardig te worden. Dit geldt met name voor de zondag wanneer we te maken gaan krijgen met de invloed van een tussenhoog.  Met de vers gevallen sneeuw en winterse temperaturen dus prima wintersportweer en sneeuwcondities !

Overgang naar rustig winterweer
Zoals we zien gaan de modellen vanaf het weekend geleidelijk uit de pas lopen en elke dag zien we weer andere oplossingen. Voor vandaag lijkt het er sterk op dat de Alpen in een soort niemandsland komen te liggen tussen enerzijds een complex Atlantisch lagedrukgebied bij IJsland en anderzijds een oost Europees dan wel Russisch hogedrukgebied.

De stroming zal dan, geheel afhankelijk welk systeem de meeste invloed op de Alpen heeft,  uit zuidwestelijke (laag) of uit zuid tot oostelijke (hoog) richtingen komen. Mocht daarbij de hogedruk het gaan winnen met meer continentale invloed dan krijgen we te maken met rustig winterweer met in de bergen heel aangename temperaturen. Algemeen lijkt het er op dat de luchtdruk vrij hoog zal zijn en daardoor de neerslag zowel met een zuidwestelijk als ook met een meer oostelijk aanvoerrichting weinig kans maakt. Ik denk een scenario waar menige wintersporter voor zal tekenen. De komende dagen maar eens kijken hoe het allemaal verder zal gaan evolueren.

Voor wat betreft de andere wintersport gebieden dichter bij huis verwijs ik naar het weerbericht van gisteren. Grosso modo kunnen we de lijn van gisteren doortrekken. Tot zover, ciao vanuit Oberwallis en tot morgen maar weer.

ps: wilt  u automatisch de dagelijkse weerberichten ontvangen kies dan de optie "Volgen -meld u aan" rechts in de balk  

Waarschuwing
Het lawinegevaar is in grote delen van de Alpen "precair", code geel (2-matig) en code oranje (3 - wezenlijk) zijn van kracht.  Door de opkomende föhn(storm), hoge temperaturen en nieuwe sneeuw zullen de condities tot maandag weer verslechteren.




Johann Geers,
Termen (Oberwallis, Zwitserland)

Geen opmerkingen: